Uitermate relevant voor je RI&E: blootstelling gevaarlijke stoffen

Meer dan 500.000 bedrijven in Nederland werken met gevaarlijke stoffen (waartoe ook sommige reinigings- en desinfectiemiddelen). De gevaren lopen daarbij uiteen van acute gevaren tot gevaren die de gezondheid op de lange termijn aantasten. De Inspectie controleert of werkgevers wettelijke verplichtingen naleven en handhaaft streng. Ieder bedrijf met gevaarlijke stoffen is verplicht deze bij te houden in een register.

De 11 programma’s van de Nederlandse Arbeidsinspectie: Focus op blootstelling gevaarlijke stoffen

De Nederlandse Arbeidsinspectie (voorheen Inspectie SZW) zet zich actief in om arbeidsomstandigheden in Nederland te verbeteren via gerichte inspectieprogramma’s. Momenteel hanteert de Inspectie 11 thema’s waarop ze haar toezicht richt, met elk hun eigen prioriteiten en maatregelen. Een overzicht van deze programma’s:

• Arbeidsuitbuiting en ernstige benadeling
  

• Uitzendbureaus

• Migratieregelingen, Internationaal, Schijnconstructies en CAO-Naleving

• Toezicht Suwi/Toezicht Sociaal Domein

• PSA, Arbeidsmarktdiscriminatie en Fysieke belasting

• PSA, Arbeidsmarktdiscriminatie en Fysieke belasting

• Asbest en ioniserende straling

• Major Hazard Control

• Certificatie en markttoezicht

• Goed werkgeverschap in sectoren en ketens

• Trends en ontwikkelingen

Programma Blootstelling Gevaarlijke Stoffen

Dit programma richt zich op het terugdringen van gezondheidsrisico’s door blootstelling aan gevaarlijke stoffen op de werkvloer. Enkele stoffen waar veel aandacht naar uit gaat zijn onder meer carcinogene, mutagene en reprotoxische stoffen (CMR-stoffen), irriterende en sensibiliserende stoffen, vluchtige organische stoffen (VOC’s), en stofdeeltjes. Het doel is om werknemers te beschermen tegen bijvoorbeeld chronische ziekten, allergieën, en acute vergiftigingen.

In de praktijk betekent dit dat bedrijven verantwoordelijk zijn om risico’s op blootstelling te inventariseren en beheersen via een gedegen Risico-Inventarisatie & Evaluatie (RI&E), waaruit concrete maatregelen volgen. De Inspectie controleert of werkgevers deze wettelijke verplichtingen naleven: adequate voorlichting, instructie, blootstellingsbeperking, gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen en eventueel medische controles.

Specifiek risico: ethanol in reinigings- en desinfectiemiddelen

Voor veel bedrijven en organisaties waar regelmatig wordt gewerkt met reinigings- en desinfectiemiddelen, is het programma ‘Blootstelling gevaarlijke stoffen’ uitermate relevant. Veel van deze middelen bevatten ethanol, een bekende CMR-stof die in bijvoorbeeld de lijst van CMRS-stoffen valt (Carcinogenic, Mutagenic, Reprotoxic Substances). Dit geeft aan dat blootstelling aan ethanol (met name regelmatig of in hoge concentraties) gezondheidsrisico’s kan opleveren. Het vakmanschap zit hem daarom niet alleen in het kiezen van de juiste middelen, maar vooral in het beheersen van de blootstelling tijdens gebruik. Dat betekent aandacht voor ventilatie, dosering, het voorkomen van spatten en dampen, en het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen waar nodig.

Waarom een standaard RI&E vaak niet volstaat

Veel organisaties hebben een branche specifieke RI&E waar gebruik van kan worden gemaakt. Hierin staat vaak ook gevaarlijke stoffen benoemd, maar dit blijkt bijvoorbeeld vaak niet specifiek genoeg toegespitst op de stoffen en processen binnen de eigen organisatie. Daarom voldoen Branche RI&E’s sinds 2022 formeel niet meer aan de arbowetgeving. Bij het werken met producten die vallen onder de lijst van ZZS (Zeer Zorgwekkende Stoffen) is het essentieel om diepgaander te kijken dan alleen een standaard checklist. Een gespecialiseerde arbeidshygiënist kan helpen om:

• De werkprocessen en blootstellingsroutes nauwkeurig in kaart te brengen

• Meetprogramma’s op te zetten om daadwerkelijk de blootstelling te kwantificeren

• Praktische maatregelen te formuleren die de blootstelling op de werkvloer effectief reduceren

• Specifieke instructies en procedures aan te passen op basis van actuele wet- en regelgeving rondom CMRS-stoffen

Hierdoor ontstaat een maatwerkaanpak die verder gaat dan alleen theoretische risico-inventarisatie.

Onze rol: specialist in veilig werken met chemie

Wij begrijpen deze complexiteit en werken daarom bij specifieke vraagstukken samen met ervaren arbeidshygiënisten (AH). Een arbeidshygiënist is een expert op het gebied van gevaarlijke stoffen en ergonomie op de werkvloer, die zich richt op strategisch veiligheidsmanagement en beleidsontwikkeling binnen organisaties. Zij adviseren over veiligheidsbeleid, voeren risicoanalyses uit en zorgen voor een veilige werkomgeving. Ieder bedrijf waar substantiële hoeveelheden gevaarlijke stoffen aanwezig zijn, is ook verplicht de RI&E te laten toetsen door een arbeidshygiënist.

Daarnaast verzorgen wij regelmatig onze training ‘Veilig omgaan met chemie’. Met focus op de praktijk van onze relaties, leren deelnemers tijdens deze training:

• Meer over de risico’s van chemische stoffen

• Waar zij belangrijke informatie over de kenmerken en gevaren van hun producten kunnen vinden

• Hoe zij deze informatie dienen te interpreteren

• Welke maatregelen zij moeten nemen om veilig te werken

• Wat zij moeten doen als het onverhoopt toch mis gaat

Doordat veel van onze relaties deze training regelmatig door ons laten verzorgen, blijft de kennis van medewerkers actueel en wordt veilig gedrag op de werkvloer gestimuleerd. 

Wil je weten hoe wij jou kunnen ondersteunen bij het verbeteren en borgen van de veiligheid rondom de aanwezige reinigings- en desinfectiemiddelen of is er een ander vraagstuk wat je aan onze Arbeidshygiënisten of Hoger Veiligheidskundigen wenst voor te leggen? Neem contact met ons op voor advies.