Wat zijn RODAC plaatjes?

RODAC plaatjes, ook wel contactplaten genoemd, bevatten een bolle voedingsbodem voor microbiologische oppervlaktecontrole. Je verwijdert het deksel, drukt de voedingsbodem rustig en recht op het te onderzoeken oppervlak en plaatst het deksel daarna weer terug.

Na incubatie worden aanwezige micro-organismen zichtbaar als afzonderlijke kolonies. Je kunt de uitslag vastleggen als het aantal KVE per plaatje en vergelijken met eerdere metingen, vergelijkbare meetlocaties en de actie- of acceptatiegrenzen uit jouw bemonsteringsplan.

RODAC plaatjes zijn vooral geschikt voor vlakke, harde, relatief gladde en goed bereikbare oppervlakken. Denk aan werktafels, machines, apparatuur, transportmiddelen en andere hygiënekritische contactpunten. Voor kieren, gebogen of ruwe delen, leidingen, kleine onderdelen en poreuze materialen zijn steriele swabs of sponsbemonstering vaak geschikter.

Met vaste meetlocaties, een consistente werkwijze en vergelijkbare meetmomenten maak je resultaten bruikbaar voor trendanalyse en voor de beoordeling van reiniging en desinfectie.

Waarvoor gebruik je RODAC plaatjes?

RODAC plaatjes gebruik je voor microbiologische controle van hygiënekritische, vlakke en goed bereikbare contactpunten. Welke meetlocaties, voedingsbodems en meetfrequentie passend zijn, hangt af van jouw proces, risicoanalyse en het doel van de controle.

Professionele wasserijen en textielreiniging

In wasserijen worden RODAC plaatjes gebruikt voor microbiologische controle van
hygiënekritische contactpunten. Denk aan rolcontainers, transportkarren, werktafels,
vouw- en afwerkapparatuur, transportdelen en droogapparatuur.

Ook textiel kan worden bemonsterd wanneer het vlak op een stevige ondergrond ligt.
Voor vezelige, ongelijke of moeilijk bereikbare oppervlakken kan een andere methode,
zoals swab- of sponsbemonstering, beter passen.

Door op vaste plaatsen en momenten te meten, ontstaat een bruikbaar beeld van de
hygiënische situatie. Zo kun je reinigings- en desinfectiemaatregelen beoordelen,
trends volgen en gericht onderzoek doen wanneer er een risico op herbesmetting bestaat.

Voor textiel- en wasserijcontrole wordt vaak een combinatie gebruikt van een algemene kiemtelling, Enterobacteriaceae en Staphylococcus aureus. Wanneer gisten en schimmels relevant zijn, kan de controle worden aangevuld met YGC of Sabouraud Dextrose Agar.

Deze microbiologische controle kan onderdeel zijn van de kwaliteitsborging binnen bijvoorbeeld CERTEX, ISO en
NEN-EN 14065/RABC-certificering.

Meer over microbiologische hygiënecontrole

Hatcheries en broederijen

In hatcheries en broederijen helpt microbiologische controle om zicht te houden op de hygiëne rond broedeieren, kuikens, werkmaterialen en installaties. Een goede reinigings- en desinfectieroutine beperkt microbiële verontreiniging, maar periodieke bemonstering maakt zichtbaar of die aanpak ook in de praktijk werkt.

RODAC plaatjes zijn geschikt voor vlakke en goed bereikbare contactpunten, zoals werktafels, deurklinken, candlingtafels, eiertrays, transportdelen en onderdelen van uitkomstapparatuur. Gebruik voor ruwe, gebogen, vochtige of lastig bereikbare delen liever een swab- of sponsbemonstering.

Met vaste meetlocaties en vergelijkbare meetmomenten kun je resultaten onderling vergelijken, afwijkingen eerder herkennen en gerichte maatregelen volgen.

Cleanrooms, farma en gecontroleerde omgevingen

In cleanrooms, farma en andere gecontroleerde omgevingen worden contactplaten gebruikt voor microbiologische oppervlaktemonitoring. Ze zijn geschikt voor vlakke oppervlakken zoals werkbanken, apparatuur, deuren, materialen en relevante contactpunten. Afhankelijk van het eigen programma kunnen ook handschoenen of kleding worden bemonsterd.

De meerwaarde zit niet in één losse afdruk, maar in een vaste en reproduceerbare werkwijze. Leg meetpunten, frequentie, voedingsbodem, incubatie, beoordeling en actiegrenzen vast binnen jouw environmental monitoring-programma of programma voor omgevingsmonitoring.

Voor gecontroleerde handling zijn de TSA- en PCA-platen dubbel verpakt. Dit maakt het mogelijk de buitenverpakking stapsgewijs te verwijderen voordat je de plaat inzet in een gecontroleerde zone. Onze TSA en PCA zijn bovendien ook gammabestraald.

Voedingsmiddelenindustrie en productieomgevingen

In de voedingsmiddelenindustrie gebruik je contactplaten om kritische oppervlakken te controleren die invloed kunnen hebben op producthygiëne en kruisbesmetting. Denk aan werktafels, machines, transportbanden, vul- en verpakkingslijnen, gereedschappen, koelruimten en veel aangeraakte contactpunten.

RODAC plaatjes werken het beste op vlakke, harde en goed bereikbare oppervlakken. Voor groeven, randen, poreuze materialen of kleine onderdelen zijn steriele swabs meestal geschikter. Beide methoden vullen elkaar aan binnen één praktisch hygiënemonitoringsplan.

Zorg, laboratoria en medische omgevingen

In zorg- en laboratoriumomgevingen kunnen contactplaten worden gebruikt voor controle van werkbanken, apparatuur, transportmiddelen en andere hygiënekritische contactpunten. De juiste voedingsbodem hangt af van het doel van de controle, het soort omgeving en de micro-organismen waarop je wilt controleren.

Stem de bemonstering vooraf af op interne protocollen, risicoanalyse en eventuele sectorspecifieke eisen. CCD denkt graag mee over een passende voedingsbodem en praktische meetopzet.

Industriële reiniging en technische productie

In industriële reiniging en technische productie kun je RODAC plaatjes gebruiken om na te gaan of een reinigings- of desinfectiestap het gewenste resultaat geeft. Meet bijvoorbeeld vóór en na reiniging op werkbladen, machines, transportmiddelen, gereedschappen, onderdelen of productcontactvlakken.

Door steeds dezelfde locaties onder vergelijkbare omstandigheden te bemonsteren, worden resultaten bruikbaar voor trendanalyse en onderzoek naar afwijkingen.

Type voedingsbodem	Waarvoor gebruik je deze?	Geschikt voor
TSA of PCA – totaal kiemgetal	Algemene beoordeling van de microbiologische hygiëne op een oppervlak	Textiel- en wasserijcontrole; daarnaast hygiënekritische productiezones en relevante contactpunten
VRBGA – Enterobacteriaceae	Gerichte detectie en beoordeling van Enterobacteriaceae	Textiel- en wasserijcontrole; daarnaast hygiënekritische productiezones en relevante contactpunten
BPA – Staphylococcus aureus	Gerichte detectie en beoordeling van Staphylococcus aureus	Textiel- en wasserijcontrole; daarnaast hygiënekritische productiezones en relevante contactpunten
YGC of Sabouraud Dextrose Agar – gisten en schimmels	Detectie en beoordeling van gisten en schimmels	Textiel- en wasserijcontrole; daarnaast vochtgevoelige productie-, opslag- en werkomgevingen
Andere voedingsbodems	Detectie van specifieke micro-organismen of toepassing van selectieve, differentiërende of neutraliserende media	Specifieke onderzoeksvragen binnen onder meer cleanrooms, hygiënekritische productie, laboratoria en procescontrole
9 cm Petrischalen	Luchtmonitoring, swabuitplating, vloeistofonderzoek en overige microbiologische analyses	Lucht-, vloeistof- en swabonderzoek binnen hygiënemonitoring, productieomgevingen, cleanrooms en laboratoria

 

Niet zeker welke voedingsbodem of plaatvorm past bij jouw toepassing?

Vertel ons wat je wilt onderzoeken en waar je wilt bemonsteren. Wij denken mee over de juiste voedingsbodem, de keuze voor RODAC plaatjes, Petrischalen of steriele swabs.

Voedingsbodems en 9 cm Petrischalen op aanvraag

Naast de standaard RODAC plaatjes levert CCD op aanvraag ook andere typen voedingsbodems en plaatvormen. Daarmee kunnen we beter aansluiten op jouw onderzoeksvraag, de te verwachten micro-organismen en de eisen binnen jouw kwaliteits- of bemonsteringsplan.

RODAC plaatjes voor algemene kiemtelling, Enterobacteriaceae, Staphylococcus aureus, gisten en schimmels leveren wij uit voorraad. Maar ook andere selectieve, differentiërende en neutraliserende voedingsbodems zijn mogelijk. Beschikbaarheid, minimale afname, houdbaarheid en levertijd verschillen per medium.

Voor luchtmonitoring, het uitplaten van swabmonsters, vloeistofonderzoek en andere toepassingen waarbij een contactplaat niet passend is, leveren wij op aanvraag 9 cm Petrischalen met een geschikte voedingsbodem.

Op zoek naar een specifieke voedingsbodem of 9 cm Petrischalen?

Beschrijf kort je toepassing en meetdoel. Dan adviseren wij welke plaatvorm, voedingsbodem en hoeveelheid passen.

Op zoek naar een specifieke voedingsbodem of 9 cm Petrischalen?

Beschrijf kort je toepassing en meetdoel. Dan adviseren wij welke plaatvorm, voedingsbodem en hoeveelheid passen.

Vraag advies of een offerte aan.

Advies of offerte aanvragen

Verpakt voor gecontroleerde omgevingen

Bij microbiologische controle begint zorgvuldig werken al bij opslag en handling. Daarom worden onze RODAC plaatjes geleverd in doosjes van 10 stuks, verdeeld over twee afzonderlijk gesealde pakjes van 5 plaatjes. Je opent dus alleen wat je nodig hebt; de overige plaatjes blijven beschermd tot het volgende meetmoment.

De TSA-, PCA-, VRBGA- en BPA-platen zijn dubbel verpakt in folie voor extra bescherming tijdens opslag, transport en gebruik. Dat is vooral praktisch in cleanrooms, laboratoria en andere hygiënekritische omgevingen, waar je de verpakking gecontroleerd en stapsgewijs kunt verwijderen.

TSA- en PCA-platen zijn bovendien gammabestraald. Heb je specifieke eisen aan verpakking, houdbaarheid, opslag of voedingsbodem? Neem dan contact met ons op; we denken graag mee over een passende oplossing.

RODAC plaatjes, dipslides, swabs, of Petrischalen?

Methode	Gebruik je vooral voor	Kies liever iets anders bij
RODAC plaatjes	Directe bemonstering van vlakke, harde en goed bereikbare oppervlakken	Kieren, gebogen of ruwe delen, buizen, kleine onderdelen en poreuze materialen
Dipslides	Een snelle, indicatieve controle van water, procesvloeistoffen, koelwater en eenvoudige oppervlaktecontroles	Een meer gestandaardiseerde, directe oppervlaktebemonstering van een vlak en hard meetpunt
Steriele swabs	Kleine, gebogen, ruwe, vochtige of lastig bereikbare plaatsen	Grote vlakke oppervlakken waarop je een snelle, gestandaardiseerde afdruk wilt maken
9 cm Petrischalen	Luchtmonitoring, swabuitplating, vloeistofonderzoek en andere microbiologische analyses	Directe afdrukken op oppervlakken

RODAC plaatjes zijn contactplaten met een bolle agarlaag voor direct contact met een oppervlak. Voor luchtmonitoring kan een 9 cm Petrischaal als bezinkplaat worden gebruikt. Dipslides zijn vooral praktisch wanneer je zonder specifieke kwantitatieve uitspraak periodiek water, procesvloeistoffen of algemene hygiëne wilt controleren. Voor kleine, gebogen of moeilijk bereikbare delen zijn steriele swabs meestal de beste keuze.

Wanneer kies je voor dipslides?

Dipslides zijn een praktische oplossing wanneer je snel en laagdrempelig een indicatie wilt krijgen van microbiologische groei in water, procesvloeistoffen of op een oppervlak. De dipslide wordt in een vloeistof gedompeld of met de voedingsbodem tegen een oppervlak gedrukt. Na incubatie vergelijk je de groei met een referentiekaart.

Voor water, koelwater, proceswater, smeermiddelen, metaalbewerkingsvloeistoffen en periodieke indicatieve hygiënecontrole zijn dipslides vaak een geschikte keuze. Een RODAC plaatje is juist beter geschikt voor een directe afdruk op een vlak, hard oppervlak, wanneer je een reproduceerbare oppervlaktetest wilt uitvoeren en resultaten per meetlocatie wilt vergelijken.

Twijfel je welke methode past bij jouw situatie?

Bekijk onze dipslides

of neem contact met ons op voor advies over de juiste meetmethode.

Zo gebruik je RODAC plaatjes

Kies vooraf de meetlocaties en noteer datum, tijd, plaats en het gebruikte type plaatje. Verwijder het deksel zonder de agar aan te raken en druk de bolle voedingsbodem rustig en recht op het oppervlak. Voorkom dat je het plaatje tijdens het contact verschuift.

Plaats het deksel terug en incubeer het plaatje volgens de instructie van de gebruikte voedingsbodem en jouw eigen werkinstructie. Na incubatie beoordeel je de zichtbare groei en tel je de kolonies.

De uitslag leg je meestal vast als KVE per plaatje; KVE staat voor kolonievormende eenheden. De Engelse term is CFU, colony-forming units. Vergelijk uitkomsten altijd met eerdere metingen, vergelijkbare meetlocaties en de actie- of acceptatiegrenzen binnen jouw eigen bemonsteringsplan.

CCD kan helpen met broedstoven, praktische instructies, training en begeleiding bij de beoordeling van resultaten

Voor een uitgebreidere uitleg, hebben we een stapsgewijze handleiding voor het uitvoeren van microbiologische controles met RODAC plaatjes uitgewerkt.

Of volg de training microbiologie in de praktijk.
Microbiologie in de praktijk

 

Wanneer gebruik je liever swabs?

RODAC plaatjes zijn ideaal voor vlakke, harde en goed bereikbare oppervlakken. Bij kleine, gebogen, ruwe, vochtige, poreuze of moeilijk bereikbare plekken zijn steriele swabs vaak geschikter. Denk aan kieren, machineonderdelen, leidingen, schroefdraad, groeven en kleine productdelen.

RODAC plaatjes en swabs zijn geen concurrerende methoden, maar aanvullende instrumenten binnen een goed bemonsteringsplan. CCD levert ook steriele swabs en adviseert welke methode het beste past bij jouw meetpunt.

RODAC plaatjes bestellen met praktisch advies

Je kunt RODAC plaatjes bestellen per doosje van 10 stuks, als samengestelde set of via een periodieke levering in de vorm van een abonnement. CCD adviseert desgewenst over de geschikte voedingsbodem, aantallen, opslag, houdbaarheid en de praktische uitvoering van jouw controle.

• Levering per doosje van 10 plaatjes, verdeeld over twee gesealde pakjes van 5
• Sets met TSA/PCA, VRBGA en BPA voor textiel- en wasserijcontrole
• Aanvullende voedingsbodems en 9 cm Petrischalen op aanvraag
• Periodieke levering mogelijk
• Broedstoven, RODAC-houders en steriele swabs beschikbaar
• Training Microbiologie in de praktijk en externe hygiënecontrole mogelijk